Yô¦ ù_VWôm

TjÕ T§û]kÕ BiÓLÞdÏ JÚØû\ AûX Uôßm Gu¡\ §ûW CûN ¨V§, ùTi TôP¡Ls ®`Vj§Ûm ùTôÚkÕYRôLjRôu úRôuß¡\Õ.

ØlTÕL°p CWiúP TPeL°p S¥jRôÛm AvYjRmUô®u "£kRôU¦' TôPpLs Uô¨Xm GeÏm ØÔ ØÔdLl Th¥Úd¡u\]. (ùUhÓdLs YPd¡#ÚkÕ YkRûYRôu).

SôtTÕL°p Gm.Gv. Ñl×XhѪ §ûW CûN«p ùSÚeL Ø¥VôR £LWeLû[ vRô©jRôo... AkR A[Ü C²ûU, EQof£, EfN¬l×, CûNf ùN±Ü, AYÚûPV NÏkRXô, ÁWô TôPpL°p ùY°lThP]. (1940/1945).

ËYWj§]m EfN vRô«dÏl úTo GÓjRôo. ÑkRWômTôs (U¦úULûX 1940) úLôûP«¥ùV] J#jRôo. Gm.Gp.®.Ùm ÄXôÜm ´d¡Ùm ImTÕL°p EfNj§#ÚkRôoLs. ©. ѺXôÜm Gp.Bo. DvY¬Ùm AßTÕLû[j RURôd¡d ùLôiPôoLs.

ѺXô®u ÅfÑ TXm Ïû\VôR JÚ LôXj§Ûm, GÝTÕL°p TX At×RUô] TôPpLû[l Tô¥ RuàûPV CPjûR ¨ûX¨ßj§d ùLôiPYo Yô¦ ù_VWôm.

RªrSôhÓdLôWWô] Yô¦, YeLô° CVdÏSWô] ¬µúLx ØLo´«u Ck§l TPj§p (Guddi) NôkRôWôªu TPeLÞdÏ CûN AûUlTô[WôL CÚkR ULôWôx¥WWô] YNkj úRNôVôp A±ØLlTÓjRlThPYo.

"úTôp úW T©aWô' Guß YNkR LôXj§p Yô«#p Yô¦ Tô¥V Ck§l TôPp, GÓjR GÓl©úXúV Ck§Vô ØÝYÕm TôhÓj ¾VôLl TW®VÕ.

Ck§l TôPp úUôLm RªrSôh¥Ûm TWYXôL CÚkR LôX LhPj§p CeÏs[YoLÞm T©aWô®u ùRô²«p UVe¡l úTô]ôoLs (AlúTôÕ ùNuû] úTôu\ SLWeL°p £X Ck§l TPeLs AUodL[UôL K¥d ùLôi¥ÚkR]).

B]ôp TmTôn £²Uô EXLm, XRô UeúLxLo, B`ô úTôuvúX NúLôR¬L°u CÚm×l ©¥«p CÚkRÕ. úTôp úW T©aWô Guß Yô¦«u ÏWûXl Tô¥dùLôiÓ A±ØLUô] ù_VôTôÕ¬ (©u]ô°p ù_Vô TfNu), ShNj§WUô] EPú] XRô®u ÏWÛdÏjRôu A©SVm ©¥dL úYi¥ YkRÕ!

ClT¥ SPkRôp Cuù]ôÚ "úTôp úW T©aWô' GlT¥ Nôj§VUôÏm? JÚ ùYt±ûV Cuù]ôÚ ùYt± ùRôPWôUp úTô]ôp, JÚ TôP¡ GlT¥ Ef£dÏf ùNpX CVÛm?

B]ôp YPd¡p ê¥d ¡PkR Yônl©u LRÜLs, ùRt¡p §\kÕ ùLôiP].... B`ôûY EÚYôd¡, B`ôÜPu Ø±Ü HtThP ©u Yô¦dÏm £X Ck§l TP Yônl×Ls RkR K.©. SnVôo ùNôu]ÕúTôp- "Yô¦ûV EeLÞdÏj ùR¬VôRô? §\ûUûV GjRû]Sôs AØd¡ ûYdL Ø¥Ùm?'

ùNuû]«p Yô¦ ù_VWôûU ØRuØRp TVuTÓj§VYo, CûN AûUlTô[oL°p _ômTYô]ô] Gv.Gm. ÑlûTVô SôÙÓ. C²ûUVô] ÑTôYØm ùS°Ü Ñ°ÜLs ùR¬kÕ SPkÕùLôs[d á¥VYÚUô] ÑlûTVô SôÙÓ, "RôÙm úNÙm' Gu\ TPj§tLôL Yô¦ ù_VWôûU TôP ûYj§Úd¡\ôo. TôPp ClT¥ ùRôPe¡«Úd¡\Õ... ""ùTôuUVUô] LôXm YÚùUuß é®¯ LôhPhÓúU...'

"RôÙm úNÙm' TPm ùY°YW®pûX Gu\ôÛm ARu TôhÓl TpX®, Yô¦dÏ B£VôL AûUkRÕ úTôÛm.

CWiPôm Y¬ûN CûN AûUlTô[oL[ôLÜm, קVYoLÞdÏ Yônl× A°dLd á¥VYoL[ôLÜm CÚkR NeLo-LúQx YPd¡#ÚkÕ YkR ùRu]ôhÓ Yô¦dÏ YônlT°dL ØuYkRôoLs. TPm "ÅhÓdÏ YkR UÚULs' (1973). TQj §ªo ©¥jR ÏÓmTj RûX®Vôp TXo Tô§dLlTÓYÕm LûP£«p AYû[ UÚULs Y¯dÏd ùLôiÓ YÚYÕmRôu LûR.

C§p AûUkR "K¬Pm Eu²Pm' Yô¦ Tô¥ ùY°YkR ØRp Rªrl TôPp. LiQRôN²u TôP#p ùLôgNm TfûNVô] £ÚeLôW YoQû]Ls úUúXôe¡ ¨t¡u\]. ùUhÓdÏ GݧV TôPp Gu\ SûP«u ùNVtûLjR]m Lôh¥ ®Ó¡\Õ. Yô¦Ùm ùNükRWWô_àm (Bm, AYoRôu Yô¦ÙPu ØR#p CûQkÕ Tô¥V Bi TôPLo), AàT®jÕjRôu Tô¥]ôoLs.

B]ôp TôPp ùY°lTÓjÕm LÚjúRô EQof£úVô £\lTô]RôL CpXôRúTôÕ, CûN ùY°lTôÓm NôRôWQUôL CÚdÏmúTôÕ Gu] ùNnÕ Gu] TVu? B]ôp ØR#p TôÓm Rªr TôP#p GkR®Rj RVdLúUô, TXÅ]úUô Yô¦ LôhP®pûX Guß UhÓm ùNôpXXôm.

úL.Bo. ®_Vô, §ÚUQj§tÏl ©\Ï £X LôXm JÕe¡«ÚkÕ®hÓ, ÁiÓm S¥dLYkR LôXLhPm. TPm TôolTYoLs, ϱlTôLl ùTiLs, ReL°u EPu©\kRYo Guß ®_VôûY ¨û]dÏmT¥ AûUk§ÚkRÕ.

®_Vô®u §ûWl©mTm. CûR U]§p ùLôiÓ, ÏÓmTl TôeLô] úYPeL°p S¥jÕYkRôo ®_Vô. CjRûLV JÚ TPmRôu, "¾odL ÑUeL#' (1974). LQY]Õ ÑLjûRúV ©WRô]ùUuß ¨û]dÏm Au×s[ Uû]®«u úYPm Ht\ôo ®_Vô.

CkR EQoûY Up#ûL UQjÕPu LXkÕ ùLôÓjRôp, AÕÜm Gm.Gv. ®vYSôR²u CûN«p, úLhLYô úYiÓm! (AÚûUVô] LQYu Uû]®«u YôrdûLûV ®[dÏm LûR ApX CÕ. Lô®Vm Gu\Õ ®[mTW YôNLm...)

"Upppp#ûL...' Guß AÝjRm ùLôÓdÏmúTôúR, SôuÏ SôuÏ ùUhÓdL[ôL As° GÓjÕf ùN±YôL NWmùRôÓlTûRl úTôp, TôPp ùNôpXYÚm EQo®u ûLùVÝjÕ ×u]ûL AW£«u ©WTX ùRu]m Tôû[f £¬l©u ©mTjÕPu Øuú] YkÕ ¨t¡\Õ!

"YôuúULeLs, ùYs° FgNpúTôp, §eLs úU²ûV ùRôhÓj RôXôhÓúR' Gu\ Y¬«p YÚm ùS¥p GÝjÕdLû[l úTôp, TôPp ùSÓL YÚm ùS¥pLû[ ¿h¥ AûUjR Øû\«úX, YôojûRL°p ALlTPôR JÚ LmÀWØm LôkR Nd§Ùm TôPÛdÏd ¡ûPd¡u\].

RômTj§Vj§u ϱÂÓLs (ùTôu UôeLpVm, YiQl éfNWm, UgNs ÏeÏUm...) L²YôLd ϱdLlTÓm TôP#p (Yô#), RÏkR ùNôtLs, AYtû\j çd¡ ¨ßjÕm ùUhÓPu LXdÏmúTôÕ GjRûLV JÚ WNôV]m ¨LrkÕ ®Ó¡\Õ!

ùUp#ûN Uu]¬u CkRl TôPûX EQoÜ éoYUôL CûNdL ØtTÓmúTôÕ GjRû] GjRû] GiQeLs Yô¦«u U]§p YhPªh¥ÚdL úYiÓm! CûN YôNû] A±Vj ùRôPe¡V SôhL°#ÚkÕ ®vYSôRu- WôUêoj§«u TôPpLs GjRû] YºLWUôL YXm YkR]!

""AkR At×RUô] TôPpLû[ Guù]uß ®Y¬lTÕ? TôPp Y¬L°u ùTôÚû[ BZUôLl ׬kÕùLôiÓ, GkùRkR CPj§p GlT¥ CûN AûUdL úYiÓm Guß EQokÕ TôPpLÞdÏ CûN AûUjRôoLs.

""ètßdLQdLô] Yôj§VeLs CÚkRôÛm AûY SVUôL Yôj§V CûN«p AûUdLlTh¥ÚdÏm.... AkR Yôj§V CûN, SpX LtTû] Y[jÕPu GÝRlThP Y¬L°u AZûL áhÓúU R®W, Ïû\dLôÕ... YôojûRLû[ Yôj§VeLs êrL¥dLôÕ.

""×ûRVp... TôLl©¬®û], TôY Uu²l×, TôÛm TZØm, TôojRôp T£ ¾Úm, LoQu, BXVU¦ Guß GjRû]l TPeL°p U\dLúY Ø¥VôR TôPpLû[ EÚYôd¡]ôoLs.

ùSg£p Ko BXVjûRÙm LtTLjûRÙm U\dL Ø¥ÙUô? LiQRôNu GݧV TôPpLû[ ¥.Gm.Gv^ým ѺXôÜm Tô¥V ®ReLû[ GpXôm U\dL Ø¥ÙUô? CÕúTôu\ TPeL°p ®vYSôRu WôUêoj§ TôPpLû[l TûPdL®pûX. YWXôßLû[l TûPj§Úd¡\ôoLs.

CWhûPVoLs CûQk§ÚdÏmúTôÕ SUdÏl TôÓm NkRolTm ¡ûPdL®pûX... B]ôp ClúTôÕm ®vYSôRu ÅfÑd Ïû\VôUp CûN AûUjÕd ùLôi¥ÚdÏmúTôÕ SUdÏl TôÓm Yônl× ¡ûPj§Úd¡\Õ.... CkR YônlûTl TVuTÓj§ ªLf £\lTôLl Tô¥ ®P úYiÓm...''

(®vYSôRu WôUêoj§, Utßm ®vYSôRu ϱjR R]Õ GiQeLû[ JÚ UX¬p Yô¦ù_VWôm ùY°«h¥ÚlTûR Jh¥úV Sôu úUtá±V Y¬Lû[ Gݧ«Úd¡ú\u).
B]ôp AlúTôÕ Yô¦ ù_VWôªtÏ Cuù]ôÚ ®`Vm ùR¬VôÕ.

T©aWô TôPûXl Tô¥V Yô¦ R]dÏl TôP úYiÓm Guß BWmTj§úXúV úL.Bo. ®_Vô ®ÚlTm ùR¬®j§ÚkRôo!

TmTôn TôP¡ CeÏ YÚYôWô Guß CVdÏSo §ÚúXôdNkRo RVe¡«ÚkRôo. B]ôp ©\Ï ùRu]Lj§u LRÜLs Yô¦dLôL ®NôXUôLj §\dLj ùRôPe¡]. ARtLôL úYh¥ûV Y¬kÕ Lh¥dùLôiÓ, Yôj§VdLôWoLû[ úYûX Yôe¡d ùLôi¥ÚkRôo ®vYSôRu.

CûN«u ÅfÑ TX¬Pm CÚdÏm..... B]ôp AkR CûN«p ÅfNôLúY CYo CÚd¡\ôo. ùUhÓdLs TXÚdÏ YÚm... B]ôp ùUhÓLs ùUhÓL[ôLÜm ªu]p ùYhÓL[ôLÜm CY¬PmRôu YÚ¡u\]. Yô¦«u ®`Vj§p ®vYSôRu Juû\ LY²jRôo.

ùUhûP ÑWeL[ôL TPm GÓlT§p Yô¦ ãWl×#VôL CÚkRôo. ùTi TôP¡L°p AYo Li¥WôR JÚ ùSôhúP`u §\ûU Yô¦«Pm CÚkRÕ. ÑWm GÓlTúRôÓ Yô¦ ¨tL®pûX... GݧV ÑWj§uT¥úV TôPÜm ùNnRôo.

(£X ©u]¦l TôPLoLs GÓdÏm ÑWj§tÏm ùRôÓdÏm ÑWj§tÏm UûXdÏm UÓdÏUô] ®j§VôNm CÚdÏm!). "¿ JÚ úPl ¬LôoPo... JÚ RWm ùNôp#d ùLôÓjRôp AlT¥úV ©¥jÕd ùLôs¡\ôn' Guß BWmTd LôXj§úXúV YNkj úRNôn Yô¦ ®XôNjûRd Ñh¥«ÚkRôo.

Auß H.®.Gm. J#lT§Üd áPj§p TôPp T§®uúTôúR Õp#VUô] LôÕLÞdÏj ùR¬k§ÚdÏm Up#ûL UQjûRl úTôX CûNjRªr TWlT JÚ ÏWp ×\lThÓ®hPÕ Guß.

J#lT§Ü _ômTYô]ô] ú_.ú_. Uô¦dLØm ER® J#lT§Yô[oL[ô] NmTjÕm ùYeLPWôUàm GjRû]úVô TôPpLû[d Li¥ÚkRôÛm, C²ûU, EfN¬l©p ùR°Ü, ÑÚ§ ÑjRm, XôYLm, CûN Oô]m, Ru]m©dûL Guß Aû]jÕm ùTôÚk§V JÚ Yô¦ûV AÕ LiP§pûX.

AuúT Y¥YUô] ùTtú\ôo, ©sû[Lû[ BûNûVd ùLôh¥ Y[od¡\ôoLs. ©sû[Ls ReLs ùNôkRl TôûR«p úTôÏmúTôÕ ùTtú\ôo U]m úYRû] AûP¡\Õ... Rôn WjRl ×tßúSôVôp Uû\¡\ôs.... AYû[j ùRôPo¡\ôu LQYu... ClT¥jRôu "¾odLÑUeL#' LûR Ø¥¡\Õ...

B]ôp SôV¡«u ÏeÏUØm ÏçLXØm UQdÏm "Up#ûL, Gu Uu]u UVeÏm' TôP#u LûR ùRôPo¡\Õ. LûRûV Ø¥dL úYi¥V ¨olTkRm TôhÓdÏd ¡ûPVôÕ. AÕ TôhÓdÏj ùRôPokÕùLôiúP úTôÏm. ClT¥jRôu Yô¦«u TôPp Y¬ûN ùRôPe¡VÕ.

GjRû]úVô TôPpLs Tô¥]ôo ©.©.Gv.. JÚ LôXeL°p AYs YNkRm' AYo YôrdûL«u YNkúRôjNYjûRd ùLôiÓ YkRÕ. "¡ÚxQ ®_Vm' ØRp LW¥VôLd Lj§ Rªr, ùRÛeÏ Guß GjRû]úVô TôPpLs Tô¥]ôo ¥.Gm.Gv. B]ôp JÚ çdÏj çd¡Rôu AYûW çd¡®hPÕ.

"TQm' ùRôPe¡ ImTÕ TPeLÞdÏ úUp CûN AûUjRôoLs, ®vYSôRàm WôUêoj§Ùm B]ôp "Tô' Y¬ûNRôu ®vYSôRàm WôUêoj§Ùm. B]ôp "Tô' Y¬ûNRôu AYoLû[ Uu]ô§ Uu]oLs Bd¡VÕ.

ClT¥jRôu, JúW JÚ "Up#ûL' Yô¦«u ×LûZ UûX Ef£«p ChP ®[dLôL Uôt±®hPÕ. B]ôp Ck§ T©aWôûYl úTôp, Rªr Up#ûL Jtû\ ®[dLôL CÚkÕ®P®pûX. AÕ ¾Tj §Ú®ZôYôLj §LZj ùRôPe¡VÕ.

§ÚUQj§tÏl ©\Ï TmTôn ùNu\ Yô¦, RuàûPV YôrdûL ùRôPe¡V ùNuû]ûVÙm RªrSôhûPÙm ¨û]jÕl TôodL úYi¥V ¨ûX«p CÚkRôo.... (AYo TôPj ùRôPe¡V GÝTÕL°u ùRôPdLj§p, ùRu]ôhÓ £²UôdL°u RûXSLo Gu\ TPjûR ùNuû] CZkÕ®P®pûX... AÕ ùRôiæßL°p SPkÕ Ø¥kR LûR...)

ÕûWNôª AnVo- TjUôY§ RmT§dÏ úYí¬p ©\kRYo Yô¦. ùTtú\ôo ChP ùTVo LûXYô¦. A§p AYoLs WNû]Ùm G§oTôol×m ×XlTÓ¡\Õ.

AlTô®tÏ Ne¸Rj§p DÓTôÓ CÚkRÕ. AmUô Ne¸Rm T«u\Yo. IkÕ NúLôR¬Ls, êuß NúLôRoLs Yô¦dÏ. CWiÓ RUdûLLs CûN T«uß úYío £vPov Gu\ ùTV¬p úUûPdLfúN¬LÞm ùNnRôoLs. £ß ÏZkûRVôL CÚkRúTôÕ, Yô¦Vôp WôLeLû[ AûPVô[m LôQ Ø¥k§Úd¡\Õ.

Yô¦«u Ts°l T¥l× ùNuû] U«Xôlé¬p Es[ úX¥ £YvYôª Ts°«p ùRôPokRÕ. LPío c¨YôN AnVeLôo, ¥.Bo. TôXÑlWU¦Vm, §ÚY]kR×Wm Bo.Gv.U¦ úTôu\YoL°Pm LoSôPL CûNûV Øû\VôLl T«u\ôo.

T¥l©p £\kÕ ®[e¡VÕPu CûN, K®Vm úTôu\ CRW Õû\L°p DÓThÓ Ts° Cߧ Bi¥p £\l×d úLPVm ùTt\ôo Yô¦. CÕ 1960. ûUXôléo YôNm TX LfúN¬Lû[d úLhÏm YônlûTÙm Sp¡VÕ.

Ts°lT¥l× Ø¥kRÜPu Wô¦ úU¬ Lpí¬«p ùTôÚ[ôRôWl ThPlT¥lûT Ø¥jRôo. ùT¬V ÏÓmTj§p ©\kRYoLs ©ûZjÕd ùLôs[ HRôYÕ úYûX«p úNoYÕRôú] ϱdúLô[ôL CÚdL Ø¥Ùm? TôWj vúPh Ye¡«p GÝjRWôLf úNokÕ IRWôTôj§p úYûX ùNnÕ ùLôi¥ÚkRôo.

GkR ¨ûX«Ûm Yô¦«u LûX Bt\pLs ùY°lTÓj§dùLôiúP CÚkR]. 1968p §Ú. ù_VWôØPu §ÚUQm SPkRÕ. AÕYûW LûXYô¦VôL CÚkRYo, AlúTôÕRôu Yô¦ ù_VWôm B]ôo. LûXd ÏÓmTj§p ©\kR ù_VWôm Rôú] JÚ LûXOo, CûNOo. Yô¦dÏj úRôZWôLúY AYo AûUkRÕ, YWl úTôÏm ùYt±LÞdÏ Y¯ YÏjRÕ.

TmTôn YôNm Yô¦ ù_VWôªu LûXl T¬UôQeLû[d áh¥VÕ. SÅ] SLWm YojRL ûUVUôLÜm ùRô¯pÖhTm NôRLUôd¡V YN§L°u L[g£VUôLÜm UhÓUô CÚkRÕ. LûXL°u ûUVl×s° BLÜm §LrkRÕ. LWô]ôdL°p (Gharana) Y[okR CkÕvRô² Ne¸Rm TmTô«u NkR¥ ªdL ãZ#p Y[okRÕ.

EvRôj AlÕp WyUô²Pm CkÕvRô² CûN T«uß SôÞdÏ 18 U¦ úSW NôRLm ùNnRôo Yô¦. CkÕvRô² Ne¸Rj§u C²ûUVô] Y¥YeL[ô] Õm¬, T_u, L^p úTôu\ûY Yô¦dÏ AjÕT¥ B«].

Uôof 1, 1969 Auß RuàûPV ØRp CûN ¨Lrf£ûV TmTô«p YZe¡]ôo Yô¦. ûXh ¡[ô£Lp Tô¦«p ¨Lrf£Ls YZeL TXo Yô¦ûV Sô¥]ôoLs. YPd¡p Ck§l TôPpLs TôP úYiÓm. Gu\ôp EfN¬l× GlT¥ CÚk§ÚdÏm TôÚeLs... ùRtLj§dLôWoLs ùNnVdá¥V Ck§ EfN¬l× ©ûZL°u YôNû]áP Yô¦«Pm CpûX.

CkR ¨ûX«pRôu ùT¬VYo YNkj úRNô«u TôoûY Yô¦ÁÕ ®ÝkRÕ. YNkj úRNô«u CûN«p ULôWôx¥W Uô¨Xm GeÏm Tô¥]ôo Yô¦.

SôtTÕL°u ùRôPdLj§úXúV CûN AûUlûTj ùRôPe¡®hP úRNô«u ùRôÓl©p, 1970p Yô¦ Tô¥V úTôXúW T©aWô GÝl©V AûXLÞm ARu ùRôPof£VôL ®û[kR ØhÓdLhûPLÞm Au\ôP Yôr®u AûXL°p APdLm...

TWkÕ ®¬kR TmTô«u £u]jR]eLû[Ùm LiP ©u×, ùNuû] YkÕ úNokRôo Yô¦.

®vYSôR²u ®¬kR Ne¸Rd ÏûP«u ¸r CPm ùTtß®hPôo. ®vYSôR²u Up#ûL YôNjÕPu ®_VTôvL¬u LRmTØm NeLo LúQµu L]LômTWØm LXkR ©u]o, Yô¦«u CûN UûZ FùWeÏm ùTô¯Vj ùRôPe¡®hPÕ.

(ùRôPÚm)

- YôU]u