£LWj§p AUokÕ ùLôiÓ, Cuàm EVWj§p T\dLj ùRôPeÏm
JÚYûWl Tt±V LhÓûWûV Gu] ùNôp#j ùRôPeÏYÕ!
T²TPokR UûXL°p EXÜ¡u\YÚdÏl
Ts[jRôdÏLû[l Tt±V WNû]Ùm EiÓ Guß ùNôp#j ùRôPeLXôUô?
CkR Uô°ûLLs
CkR UReLs!
CeúL UôàPjûR G§odL
GjRû] ®ReLs!
CÕúTôu\ EXLm
E]dÏ YNlTÓY§p
ùTÚûU Gu] CÚd¡\Õ?
"©VôNô' Gu\ ÏÚ Rj§u
§ûWdLô®Vj§p, ØLmUÕ W@© Tô¥V, úUtT¥ ùTôÚsùLôiP At×RUô] Y¬Lû[ JÚ Sôs
ϱl©hPúTôÕ, "GqY[Ü At×RUô] LÚjÕ... CpûXVô Nôo... Guß RjÕYj§u
úRô°p AUokÕ W£dLj ùR¬kR Es[jûR AlT¥j Rôú] á\ úYiÓm!
""×LûZj úRÓ¡\ôu U²Ru...
AkRl ×Lr YÚm úTôÕ RûX¸Z ®ÝkÕ ®Ó¡\ôu...'' Guß NWôN¬d LûXO²u ¨ûXûV
®[d¡, §ûW EXLúU RuàûPV CÚm× úLh¥u Øu]ôp TûPùVÓjR úTôÕm ùLôgNØm
ANWôUp, YôrÜ YkR AtTû]l úTôp "AhYôuÑ'Lû[ Yô¬l úTôhÓd ùLôs[ôUp,
RuàûPV ¨Rô] SûPûVj ùRôPokR úTWôiûU Gu U]§p GlT¥ ¨tLôUp úTôÏm?
"JÚ CûN AûUlTô[àdÏ J#lT§Üd áPm
EXLm úTôu\Õ'... Gu\ £kRû]ÙPu, úRÉ úRû]f úNolTÕúTôp RuàûPV J#lT§Üd
áPjûRj Rôú] AûUjÕd ùLôiÓ, AkRd úLôhûP«p Id¡VUô¡, EXL RWj§Xô] ùRô²ûV
Ck§V Ui¦p ØRuØR#p EtTj§ ùNnRYo Guß ùNôpXôUp CÚdL Ø¥VôÕ.
ùYt± ùTßm U²Rû] Ck§Wu, Nk§Wu Guß
×LrYÕ EXL YZdÏ. AÕ úTôu\RpX CÕ... "Ck§Vô J°o¡\Õ' Guß AW£VpYô§Ls
LiÓùLôsYRtÏ TtTX BiÓLÞdÏ Øu]úW, JÚ ùNuû] Yô#T²u ¾odL R¬N]Øm LÓm EûZl×m
Ck§V J#ûV - AÕÜm §ûW J#ûV - EXL AWe¡p J°Wf ùNnRYo WyUôu...
ë²Yôdv, ¡ú[®úVô#u úTôu\
¸úTôo¥u êRôûRVûW C\dÏU§ ùNnÕ AkR YûL«p _lTôàdÏ ®_Vm ùNnRY¬u ULu Guß
¨ì©jR CûN Yô¬Ñ.
""EeLs TôPpL°p ùYûWh¥
CpûX... Øu× úLhPÕ úTôu\ EQoÜ HtTÓ¡\Õ' Gu\ £XWÕ ®UoN]jûR ®j§VôNUôL
GÓjÕd ùLôs[ôUp, "Hu ClT¥f ùNôp¡\ôoLs' Guß ùR°kR £kRû]ÙPu BWônkÕ
¾oÜ LôQdá¥V JÚ CûN A±Ou.
Ïû\kRThNm êuß RûXØû\VôL CûNj
Õû\«p Es[ ÏÓmTm....
WyUô²u RôjRô Wô_úLôTôX TôLYRo JÚ
TôLYRo! LRôLXôhúNTm ùNn¡\Yo. 1933-p ©\kR AYo ULu Bo. ÏXúNLÚdÏ LoSôPL Ne¸Rj§p
SpX Av§YôWm ¡ûPjRÕ.
B]ôp LoSôPL Ne¸Rm ªLf £XÚdúL úNôß úTôÓm (£Xo ùYßm úReLôn ê¥Lû[ -
JhÓPu - EiQúYi¥ YÚm.. AËWQm E«ûWl ©¬jÕ®Óm) AR]ôp... £²Uô®p úNokRôo
ÏXúNLo. AlúTôÕ AYo Bo.úL. úNLo. BoúUô²Vm At×RUôL Yô£lTôo. SpX Oô]vRo Gu\
ùTVo ¡ûPjRÕ...
"Nôª' Guß §ûW«ûN EX¡p
AûZdLlThP CûN AûUlTô[o Rh£Qôêoj§dÏm, UôvPo úRYWô_àdÏm ER® CûN
AûUlTô[WôL HWô[Uô] UûXVô[l TPeLÛdÏl T¦Vôt±]ôo úNLo... AqY[Ü Hu?
®. ÏUô¬u BWmT LôXj§p EPu T¦Vôt±VYo
úNLo... ERôWQj§tÏ "SôQp' TPjûR GÓeLs... AúNô£úVh CûN AûUlTô[WôLúY
úNLo CÚk§Úd¡\ôo. TôPÛdÏj RÏkR Yôj§V CûNf úNol×Lû[ AûUlT§Ûm AûR
Yôj§Vd LûXOoLÞdÏ ùNôp#d ùLôÓjÕ Yô£dL ùNnY§Ûm úNLo ùLh¥dLôWo...
AYo T¦Vôt±V LôXj§p, ùUhPûUlúTôÓ
ReLs T¦ûV TX CûN AûUlTô[oLs ¨ßj§d ùLôiÓ®ÓYôoLs. úNLo úTôu\ ER® CûN
AûUlTô[oLs Rôu Ut\ûRùVpXôm ¨û\Ü ùNnV úYi¥ YÚm. R²lThP Øû\«p úNLo CûN
AûUjÕ £X UûXVô[l TPeLs N¬VôLl úTôLôRRôp, AYWôp ÑRk§WUôL ¨tL Ø¥V®pûX.
úNLo R²VôL CûN AûUjRl TPeL°p AYÚdÏ
ER® CûN AûUlTô[WôL CÚkRYo H.H. Wôw (¥. Wôú_kRÚPu JÚ RûX WôLj§p NmTkRlThPYo
Rôu...) ""úNLo ATôWUô] CûN Oô]m Es[Yo. Yôj§Vd úLôx¥«p VôWôYÕ
RY\ôL Yô£d¡\ôo Guß ûYjÕd ùLôsÞeLs, AûRj Õp#VUôLd LiÓ©¥jÕ®ÓYôo úNLo.
SVUôLj §ÚjÕYôo... ¨û\Yô] CûNûVl TûPlTôo'' Guß úNLûW ¨û]Ü áo¡\ôo Wôw.
úNLo CûN AûUjÕ ùLôi¥ÚkR UûXVô[l
TPm ùRôPoTôL a©×pXô NôûX §ÚlTj§p CÚkÕ AYo Åh¥tÏf ùNu±ÚkRôo Wôw.
Rôu AûUjR ùUhûP, Wô´tÏ R]Õ
aôoúUô²Vj§p Yô£jÕd Lôi©jRôo úNLo. JÚ Øû\ AYo ûL RY± RlTô] vYWjûRj
ùRôhÓ®hPÕ.... AÚ¡p AUokÕùLôi¥ÚkR úNL¬u JuTÕ YVÕ ULu, ùLôpùXuß
£¬jÕ®hPôu....
""£¬dL\ôÚ Tôj¾eL[ô... ûL
RY±]Õ YôvRYmRôu. RlTô] vYWm YkRÕ. AÕdLôL ClT¥ £¬fÑ Uô]jûR YôeLÔUô'' Guß
ùTôn YÚjRm Lôh¥]ôo úNLo. Ru UL²u CVtûLVô] CûN Oô]m ϱjÕ AYÚdÏ
U¡rf£Rôu.
CûN AûUlTô[o úNL¬u êjR UL]ô]
§ÄlÏUôo, _]Y¬ 6, 1966p ©\kRôo (WyUôu B]Õ GiTÕL°u ©tTϧ«pRôu...)
úLôPmTôdLj§u §ûW«ûN J#lT§Üd
áPeLú[ L§ - ùTÚmTôÛm úWY§Ùm TW¦ vå¥úVôÜm - Guß CÚkRôo AlTô. AlTôÜPu
CûN AûUl©tÏf ùNu\ ¨û]ÜLÞm ©u]ôs WyUôàdÏ EiÓ. CÕúTôu\ J#lT§Üd áPRjûR
Ru Åh¥úXúV AûUjÕdùLôiÓ EX¡p CûN AûXLû[ GÝlTlúTô¡ú\ôm Gu\ GiQm YÚYRtÏ
Nôj§Vm CpûX... YÚeLôXj§p LolTj§u CÚlTûR Vôo A±V Ø¥Ùm?
AlTô, AmUô, êuß ReûLLs Gu±ÚkR EXLm
RPm ×W[jùRôPe¡VÕ. úNLÚdÏ Y«t±p Á[Ø¥VôRT¥ úSôn Rôd¡VÕ... 1976p AYo
LôXUô]ôo. AlúTôÕ AYÚdÏ YVÕ 43. AYo ULàdÏ 9. ÏÓmTj§u JúW BiULu.
"TjÕ YVÑdÏs[ GpXô LxPeLû[Ùm ThPôfÑ... AlTô BvTj§¬L°p £X BiÓLs
UWQjúRôÓ úTôWô¥VûR úSW¥Vô TôjRôfÑ... NWôN¬Vô] ÏZkûRl TÚYm G]dÏd
¡ûPVôÕ... BvTj§¬ YôNmRôu... GlúTôÕm UWQjûRl Tj§V £kRû]Rôu...''
©u]ô°p, 70 YÚP Ck§V §ûW CûNf
N¬j§Wj§p GkR CûN AûUlTô[Úm LôQôR ùTÚûULû[d LôQlúTô¡\Õ-- Li½ûW AªXj§p
LXkÕ ùTô¯k§Úd¡\Õ LôXm. ØR#p B£h ùW«u... Al×\m AØR UûZ! Gu] ®£j§W
EXLm...
SôuÏ YV§p ©Vôú]ô TôPm
ùRôPe¡«ÚkRÕ.... ClúTôÕ 11 YV§p AlTô®u SiTo WôLYu UôvP¬Pm ¸úTôoh
LûXOWôL UôûX úYû[L°p Yô£dL úYi¥ YkRÕ. AlTô TôÓThP ¨Xj§p YVÑdÏ YWôR ULu
RuàûPV ©gÑ ®WpL[ôp UiûQ Aû[kÕ ùLôi¥ÚkRô]...
ØR#p TjUô úN`ôj¬ Tôp TYu... AÓjÕ ùUhWôv ¡±v¥Vu LôúXw váp (11YÕ T¥dÏm
úTôÕ CûP«p ¨ußúTô]Õ Ts°l T¥l×)... ER®jùRôûLÙPu XiPu ¥¬²h¥
CûNdLpí¬«u úRoÜ GݧV AàTYm... ClT¥l Ts° TÚYjÕPu Øû\Vô] Lp® Ø¥ÜdÏ
YkÕ®hPÕ.
TôdRôj§p úT`o Guù\ôÚYo. Ï¥úTôûR«p JÚ Sôs ùRÚ®p RÓUô±f
ùNußùLôi¥ÚkRôo... ùRÚ®p JÚ Lô¡Rm ¡PkRÕ. AûR GÓjRôo,.. RûVÙm CWdLØm
¨Wm©V Cû\Yu SôUj§p...' Gu\ ÏWôu Y¬ A§p LôQd¡ûPjRÕ... AjRo Yôe¡, A§p
ùR°jÕ, Ru CpXj§p U¬VôûRÙPu ûYjRôo úT`o!
Auß, TôdRôj SLWjÕ ULôu JÚYÚdÏ JÚ
L]Ü YkRÕ... úT`¬Pm CûRf ùNôpÛeLs Gu\ Cû\d LhPû[ AÕ... ""Gu SôUj§tÏ
¿ UQm úNojRôn... BLúY E]dÏ Sôu UQm úNod¡ú\u. Gu SôUj§tÏ ¿ U¡ûU úNojRôn.
AR]ôp Eu U¡ûUûVd áhÓ¡ú\u. Gu SôUjûR ¿ ײRlTÓj§]ôn. BLúY Sôu Euû]
ײRlTÓjÕ¡ú\u. Gu YpXûUVôp, CkR EX¡Ûm YÚ¡\ EX¡Ûm Eu SôUj§tÏ Sôu UQm
úNolúTu...''
AÕYûW, UÕ®ÚkÕLû[úV UôodLUôLd
ùLôi¥ÚkRY¬u YôrdûL«p JÚ ×§V úTôûR YkRÕ... 骫u ÁÕ LôX¦ A¦kÕ
SPdLÜm á£]ôo úT`o.
"CkRl éªûV E]dÏd LmT[UôL Sôu
®¬júRu' Gu\pXYô Cû\Yu ᱫÚd¡\ôo... AkR Wô_Wô_²u LmT[j§p Sôu ùNÚl×l
úTôhÓ SPdLXôUô Guß úLhPôo úT`o!
""Cû\Y²u LÚûQûV Øu²hÓ,
HûZLÞdÏ As° ùLôÓdÏm R]YkRoLs U¡ûUÙs[YoLs... ""Cû\Y²u LÚûQûV
Sm©úV YôrkÕ, VôÚûPV ùLôûPûVÙm HtLôR HûZLs AûR®P U¡ûUÙs[YoLs....!''
"ApXô' Guß ùNôp¡\ YôndÏ NodLûW
Guß Yô«p AûPjRYo Ap ù`l°. ©\Ï ApXô Guß ùNôu] YôndÏ ReLm Guß ùTôuû]d
ùLôh¥]ôo. ©\Ï ApXô Guß ùNôpTYûW Eß®V YôÞPu ùYhP YkRôo. "TZdL
úRô`jRôp ùNôp¡\ôoLs... Es[m EÚÏm Au©pûX' Gu\ôo. AlT¥ JÚ ùRnY©jÕ.... ã@©
Oô²L°u BuÁL AàTYeLs LPûX®P BZUô]ûY... Yôû]®P ®NôXUô]ûY.
úNLo ®hÓf ùNu\ ÏÓmTj§]ûW AYÚûPV
©¬Ü UhÓm YôhP®pûX... GjRû]úVô GiQeLs.... GjRû]úVô LYûXLs.... AjRû]Ùm ¾W,
TZdLlThP £kRû]L°#ÚkÕ ®ÓThÓ, AYoLÞdÏl קRô] JÚ Y¯ úRûYlThPÕ... ú`dAlÕp
Lô§¬ ´Xô² Gu\ Ào Lô§¬ Sm©dûL CZk§ÚkR ÏÓmTj§tÏl קV EtNôLjûRÙm
ùRmûTÙm Sm©dûLÙm Fh¥]ôo.
GjRû]úVô £¡fûN A°jÕm úR\ôR,
ReûL«u EPp SXm §¼ùWuß éWQ ÏQm AûPkRÕ! ÏÓmTm CvXôj§tÏ Uô±VÕ...
""GlT¥ SPkRÕ AÕ? ®Y¬dL Ø¥VôÕ. LPÜû[l Tt±V Gu GiQeLs קV Y¯ÙPu
JjÕl úTô«].... SPkúR ¾W úYi¥VÕ SPd¡\Õ Gu\ EQoÜ G]dÏ HtThPÕ. §Äl ÏUôo,
ApXô WôdLô WyUôu.. Gu\ H.Bo. WyUôu B]ôo.
ARtÏ ØuúT, WúUx SôÙÓ (ShNj§Wm TPj§u ùRÛeÏ êXUô] £YWgN²dÏ CûN AûUjRYo),
Gm.Gv. ®vYSôRu, Cû[VWô_ô úTôu\YoL°Pm ¸úTôoh LûXOWôLl T¦Vôt±, §ûW CûN«u
ùYqúYß T¬UôQeLû[d Li¥ÚkRôo WyUôu. GiTj§ B±p, ×u]ûL Uu]àdLôL Cû[VWô_ô®u
ÑWeLû[ RuàûPV LmlëhP¬p ×úWôdWôm ùNnRôo WyUôu, CûYùVpXôm AYo Es[j§p TX
Tô§l×Lû[ HtTÓj§].
JÚ TdLm LQd¡u± YkR §ûWlTôPpLs ÁÕ
A§Úl§. Cuù]ôÚ TdLm, HRôYÕ ×ÕûUVôLf ùNnV úYiÓm Gu\ EjúYLm....
"×ÕûU' Guß úTÑTYoLÞdÏm WyUôàdÏm JÚ ®j§VôNm CÚkRÕ. L]ÜLû[
ùUnl©dL, LÓûUVô] EûZl×m LhÓlTôÓm Aj§VôY£Vm Guß EQok§ÚkRôo WyUôu.
ìhv, ùSª£v, úU´d úTôu\ Wôd
ÏÝdL°p CVe¡]o. úUtLj§V Tôl CûN«u YiQeLs CYt±u êXm RôWô[UôL AYÚûPV
LtTû]«p LXkR]. HRôYÕ TÃhNôojRUô] CûN ùNnV úYiÓm Gu\ BoYm ªRªg£«ÚkRÕ..
LoSôPL CûN AYo YôrkR ùNuû]«u Lôt±p
LXk§ÚkRÕ. AÕ WyUôàdÏ JÚ Av§YôWm. ùRÛeÏ Rh£Qôêoj§«PØm LoSôPLm KW[®tÏl
T«u\ôo. ¸úTôo¥u LhûPL°p LULeLû[d ùLôiÓ YÚYÕ L¥]m... AûR ØVuß YNUôd¡d
ùLôiPôo.
¸úTôo¥p ØÝ úSW LoSôPL CûNd LfúN¬
ùNnÕ®Pj Õ¥jRôo. GiTÕL°u CWiPôm Tô§«p Ck§Vô®p £u]j §ûW úYLUôL Y[okÕ
ùLôi¥ÚkRÕ. ùYqúYß ùTôÚhLÞdÏ 30 ®Sô¥ ®[mTWeLs YkÕ ùLôi¥ÚkR].
קV L¥LôW Y¬ûN Gu\ôp ARu RuûUûVl TôolúTôÚdÏ EQojÕm YûL«p Lôh£Ùm
CûNÙm CÚdL úYiÓm.
Lô©lùTô¥ Gu\ôÛm ÏdLo Gu\ôÛm
AqYôú\ AkR AûW ¨ªP CûN, ®tTû]dÏ Es[ ùTôÚ°u RuûULû[ Y¥Lh¥ ÖLoúYôÚdÏd
ùLôiÓ ùNpX úYiÓm.
úSoj§Ùm ÖÔdLØm LtTû]j §\àm CÚkRôpRôu CkR ª²úVfNo YôQúY¥dûL«û] SPj§d
LôhP Ø¥Ùm.
WyUô²u CûNd áßLû[ ¨oQ«jR §Vô] LhPeL[ôL CkR ®[mTWeLs AûUkR].
CûN«u ÖhTUô] ùRô² ®úN`eLû[
YNlTÓj§d ùLôs[ ùNôkRUô] J°lT§ÜdáPm úRûY Guß, úRÉ úNolTÕúTôp _lTôu
LÚ®Lû[f úNojÕ, Ru Åh¥úXúV AûR AûUjÕd ùLôiPôo.
1987p WyUôu ùRôPe¡V £u]j§ûW
®[mTWeL°u CûN«p AYÚdÏ SpX UÜÑ HtThPÕ. U[U[ùYuß £X BiÓL°p 300 ®[mTWeLÞdÏ
CûN AûUjÕ®hPôo. Bp®u L¥LôWm, #úVô Lô©, évÓ Tô]m, ©ÃªVo ÏdLo, HµVu
ùT«uÓ Guß £u]j §ûW WyUôu ùNôu]T¥ úLhPÕ.
©u]ô°p TmTôn, ªuNôWd L]Ü úTôu\
TPeLû[ CVd¡V WôËq úU]²u ùRôPo× CkR ®[mTWl TPeL°u Y¯VôLj Rôú] YkRÕ (#úVô
Lô© ®[mTWj§u CVdÏSo WôËq úU]uRôu).
CûP«p, CkÕvRô² CûN BNôu ¡ÚxQô]k§u
ùRôPo×, §ûW CûNdÏj úRûYVô] £X _]WgNL WôLeL°u êofNû]Lû[l T¬fNVlTÓj§d
ùLôs[ ER®VÕ.
LtTû]dÏ ®ÚR°dL @©ë`u CûN....
LôÑdÏ ®[mTWl TPeLs.... "BLô.... C² §ûWlTdLm RûXûYdLôUp YôrdûLûV
ùNôÏNôL SPjRXôm' Guß Ø¥Ü Lh¥ ®hPôo WyUôu.
U¦Wj]j§u (Juß®hP) NúLôR¬Vô] NôWRô,
JÚ ®[mTWl TPj RVô¬lTô[o WyUôu, NôWRôûY JÚ Tôoh¥«p Nk§jRôo.
U¦Wj]j§Pm WyUôû] KúLô Guß
TôWôh¥]ôo NôWRô.
JÚSôs, WyUô²u ùUhÓdLû[d úLhL, WyUô²u Åh¥u ©uTdLj§p Es[ TgNRu-Cu (Panchathan- Inn) Gu\ AYÚûPV J#lT§Üd
áPj§tÏ U¦Wj]m ùNu\ôo...
(ùRôPÚm)
- YôU]u
